مصاحبه تولید کفش لردگام با آقای سید محمد مذهبی، پدر کفاشی استان خراسان رضوی
صنعت کفش در ایران و بهویژه در استان خراسان، ریشهای عمیق و تاریخی دارد. در طول سالیان، بسیاری از استادکاران نامدار در این خطه فعالیت کردهاند و با هنر و پشتکار خود، هویتی ماندگار برای کفاشی ایرانی رقم زدهاند. یکی از چهرههای ماندگار این عرصه، آقای سید محمد مذهبی است؛ مردی که امروز بهعنوان پدر کفاشی استان خراسان رضوی شناخته میشود و بیش از هشتاد سال از عمر خود را وقف هنر و صنعت کفش کرده است.
به همین مناسبت، مجموعه لردگام که همواره بر حفظ اصالت و در عین حال نوآوری در تولید کفش تأکید دارد، مصاحبهای ویژه با این استاد پیشکسوت ترتیب داد. این گفتوگو با حضور مدیر مجموعه لردگام، آقای جواد پریشان برگزار شد و خاطراتی شنیدنی از تاریخچه کفاشی استان و تجربیات استاد مذهبی به ثبت رسید.
آغاز راه از سال ۱۳۲۰
آقای سید محمد مذهبی از سال ۱۳۲۰ وارد حرفه کفاشی شد و از همان ابتدا عشق و علاقه به هنر دست و پشتکار را همراه خود داشت. آن روزها ابزار کار محدود بود؛ نه خبری از ماشینآلات صنعتی بود و نه چسبهای مقاوم امروزی.
به گفتهی ایشان، تمام کفشها با نخهای محکم و سوزنهای دستی دوخته میشدند. استاد مذهبی توضیح داد:
«زمان ما، همهچیز با دست انجام میشد. کفشها را یکبهیک میدوختیم. هیچ چسبی در کار نبود. اگر میخواستیم کفشی استحکام داشته باشد، باید ساعتها وقت میگذاشتیم و دوخت دقیق و محکم انجام میدادیم.»
سختیهای کار در دوران گذشته
کفاشی در آن سالها نه تنها یک شغل، بلکه نوعی مبارزه با کمبود امکانات بود. ابزارهایی مانند سوهان، سوزن، مشته و قالبهای چوبی، مهمترین وسایل کار یک کفاش بودند.
استاد مذهبی با نگاهی به گذشته گفت:
«امروز وقتی ابزار و دستگاههای دقیق را میبینم، باورم نمیشود ما چطور با آن وسایل ساده، کفشهایی میساختیم که سالها دوام داشت.»
شاگردانی که استاد شدند
یکی از نکات جالب این مصاحبه، اشاره استاد مذهبی به شاگردانش بود. او گفت که بسیاری از کفاشان قدیمی استان خراسان رضوی، در کارگاه او کارآموزی کردهاند و بعدها هر یک استادکار و صاحب کارگاه شدند.
این موضوع نشان میدهد که سید محمد مذهبی تنها یک کفاش نبوده، بلکه یک مکتب آموزشی در دل صنف کفاشی ایجاد کرده است. او نسلهای بعدی را با اصول دقت، صبوری و عشق به کار تربیت کرده و رد پای او همچنان در کار بسیاری از کفاشان امروزی دیده میشود.
حضور در تولیدی کفش لردگام
در ادامه مصاحبه، آقای مذهبی همراه با مدیر مجموعه، به بازدید از کارگاه تولیدی کفش لردگام پرداختند. این بازدید برای ایشان بسیار خاطرهانگیز و جالب بود. استاد مذهبی با مشاهده خط تولید مدرن، دستگاههای پیشرفته و نظم حاکم بر مجموعه، چنین گفت:
«در طول عمرم تولیدیهای زیادی دیدهام، اما باید اعتراف کنم لردگام کاملترین تولیدی کفشی است که تاکنون دیدهام.»
دیدار استاد با شاگرد قدیمی
یکی از لحظات ویژه این بازدید، دیدار آقای مذهبی با آقای علی دریایی بود. آقای دریایی بهعنوان مسنترین کفاش فعال در مجموعه لردگام شناخته میشود و نکته جالب اینجاست که او در گذشته شاگرد خود آقای مذهبی بوده است.
این دیدار پر از احساس و خاطره بود. شاگردی که امروز خود به یکی از استادکاران برجسته تبدیل شده، در کنار استاد دیرینهاش ایستاد و هر دو با غرور از سالهای پرکار و پرچالش گذشته سخن گفتند.
انتقال تجربه به نسل جدید
پس از این دیدار، استاد مذهبی در جمع کفاشان و نیروهای جوان لردگام حاضر شد و از تجربههای ارزشمند خود برای آنان گفت. او تأکید کرد که هرچند ابزارها تغییر کردهاند و امکانات پیشرفت کرده است، اما روح کار همان عشق و دقتی است که باید در هر دوخت و هر قطعه کفش دمیده شود.
او جوانان را به صبوری، پشتکار و یادگیری اصولی دعوت کرد و یادآور شد:
«اگر میخواهید کفاشی شما ماندگار باشد، باید کیفیت را فدای سرعت نکنید. کفش باید سالها روی پای مشتری بماند و این فقط با دقت و وجدان کاری به دست میآید.»
جمعبندی و پایاب
مصاحبه با آقای سید محمد مذهبی، پدر کفاشی استان خراسان رضوی، پنجرهای ارزشمند به گذشته و حال صنعت کفش گشود. از روزهایی که همهچیز با دست دوخته میشد تا امروز که ماشینآلات مدرن به کمک آمدهاند، یک حقیقت تغییر نکرده است: عشق به کار و اصالت هنر کفاشی.
مجموعه لردگام با افتخار، خود را ادامهدهنده همین مسیر میداند. دیدار استاد مذهبی با شاگرد قدیمیاش، آقای علی دریایی، و صحبتهای صمیمانه او با جوانان کارگاه، نشان داد که صنعت کفش تنها یک حرفه نیست؛ بلکه نسلی از تجربه، عشق و فرهنگ است که از گذشته به آینده منتقل میشود.
لردگام بر این باور است که تکریم پیشکسوتان، نهتنها ادای احترام به تاریخ است، بلکه چراغی برای روشنایی راه آینده به شمار میآید.
در پایان این مصاحبه، یک نکته بیش از همه به چشم میآید:
کفاشی تنها دوختن کفش نیست، بلکه دوختن خاطرهها، استقامتها و هویت یک سرزمین است.
بدون دیدگاه